Aragón is een regio van contrasten. Binnen enkele uren fiets je hier van groene berglandschappen naar droge vlaktes en bijna woestijnachtige decors. De autonome regio is qua oppervlakte bijna net zo groot als Nederland en België samen. In het noorden grenst Aragón aan Frankrijk en omvat het het centrale deel van de Pyreneeën, terwijl het zuidelijkste punt bijna op gelijke hoogte ligt met Valencia. Die enorme noord-zuidafstand zorgt voor een indrukwekkende variatie aan landschappen. Een reis door Aragón voelt daardoor al snel alsof je meerdere bestemmingen in één hebt bezocht. En laat dat nou precies zijn waar de avontuurlijke fietser vaak naar op zoek is.

Indrukwekkende bergpassen en offroad-paden in de Aragonese Pyreneeën

De Aragonese Pyreneeën herbergen een aantal van Europa’s mooiste beklimmingen. Het gebied trekt jaarlijks vooral Spaanse toeristen, die in de zomer de koelte van de bergen opzoeken of zich willen wagen aan een van de vele beklimmingen. Hoewel de Franse kant van de Pyreneeën bekender is onder wielrenners, weten de Spanjaarden dat ze de grens eigenlijk niet over hoeven voor de mooiste beklimmingen. Het maakt dat je aan deze zijde van de Pyreneeën vooral Spanjaarden tegenkomt, en minder toeristen uit andere delen van Europa. Er is niet veel verkeer op deze bergpassen en je voelt nog echt de Spaanse cultuur.

Gran Fondo Quebrantahuesos; 200 kilometer door de Pyreneeën

Ieder jaar komen zo’n 10.000 fietsers naar het stadje Sabiñánigo voor de belangrijkste Spaanse Gran Fondo van het jaar: Quebrantahuesos. Deelnemers steken via de Puerto de Somport de grens naar Frankrijk over, om daar de Marie-Blanque te beklimmen en terug te keren via de zware col du Pourtalet. De naam ‘Quebrantahuesos’ betekent letterlijk ‘Bottenbreker’ en is tevens de Spaanse naam voor de lammergier, die zijn naam dankt aan de unieke eetgewoonte waarbij ze grote botten van karkassen op grote hoogte laten vallen. Het is een passende naam voor deze Gran Fondo, want deze loodzware route vraagt gegarandeerd het uiterste van je benen.

De kortere afstand – de Treparriscos Medio Fondo – is 85 kilometer lang en blijft binnen Aragón. De route bevat twee prachtige beklimmingen, de Puerto de Cotefablo en de Puerto de Petralba. Zin in een uitdaging? Dan is dit een fantastische ronde om op eigen gelegenheid te fietsen.

Mountainbiken en gravelen in Zona Zero

Iets ten zuiden van de hoogste bergtoppen van de Aragonese Pyreneeën ligt Zona Zero. Dit fietsparadijs bevindt zich in de regio Sobrarbe, een ruig en dunbevolkt gebied waar de bergen overgaan in ruig heuvellandschap. In 2011 begonnen een aantal mountainbikers en ondernemers met het uitzetten van mountainbike-routes over de historische herderspaden. Waar de regio eerst kampte met leegloop, trekt het nu fietsers uit alle windstreken. Er zijn meer dan 130 routes en ruim 2500 kilometer aan offroad-paden met verschillende moeilijkheidsgraden. Het middeleeuwse stadje Aínsa is de centrale spil van Zona Zero. Hier vind je faciliteiten voor fietsers, zoals fietsenwinkels, fietsverhuur en fietsvriendelijke accommodaties.

Zona Zero staat bekend om het mountainbiken, maar er zijn ook genoeg brede gravelstroken in de omgeving die geschikt zijn voor gravelbikes. Ook in de omgeving vind je genoeg mooie gravelroutes; zo kun je iets noordoostelijker, vanuit het dorpje Chía, een prachtige lus rijden over de Puerto de Sahún; 37 kilometer aan gravel en adembenemende uitzichten. 

Het midden van Aragón: bijzondere rotsformaties en woestijnlandschap

Als we afzakken naar het zuiden, verandert het landschap drastisch. De groene natuur maakt plaats voor drogere, rotsachtige landschappen. De iconische Mallos de Riglos markeren de grens waar de Pyreneeën ophouden en overgaan op de vlakke Ebro-vallei. Hier begint de Hoya de Huesca; een enorm landbouwgebied vol graanvelden en wijngaarden. Vanaf de vlakte zie je de Mallos de Riglos al van verre opdoemen. Gravelaars kunnen fantastische ritten maken in het gebied rondom de Mallos de Riglos. Extra bijzonder zijn de vele gieren die hier hun thuisbasis hebben.

Als wielrenner mag je de klim naar Castillo de Loarre, het best bewaarde romaanse vestingcomplex van Europa, niet overslaan. De klim biedt geweldige uitzichten over de Hoya de Huesca-vlakte. Met ongeveer 4 kilometer is het geen lange beklimming, maar wel een pittige.

Hitte, stof en de Cierzo; fietsen door de Monegros-woestijn

Het grootste contrast met de groene bergen van de Pyreneeën is de Monegros-woestijn, ten oosten van de stad Zaragoza. Ooit was het hier groen, maar door eeuwenlange houtkap en het droge klimaat is het hier vandaag de dag leeg en kurkdroog. Alleen fietsers met een ijzersterke mentaliteit vinden hier hun weg over de rechte, stoffige wegen. Het gebied is jaarlijks decor van de legendarische Orbea Monegros Bike Marathon; waarbij deelnemers 115 of 85 kilometer dwars door het woestijnlandschap fietsen. Hoewel de paden relatief vlak zijn en uitnodigen om hard te rijden, maken elementen als hitte, stof en harde wind (de Cierzo) de route tot een ware uitputtingsslag. De routes zijn het hele jaar door perfect op eigen initiatief te rijden.

Een absolute must-visit tijdens je bezoek aan de Monegros-woestijn is de Sierra de Jubierre, een grillig gebied vol diepe kloven en bijzondere rotsformaties. Je fietst hier constant door droge rivierbeddingen en over korte, venijnige heuvels. Iedere bocht wacht weer iets nieuws. De Tozales – gigantische rotspunten – zijn de absolute blikvangers van het gebied. 

Fiets langs de Red Canyon en door ‘Spaans Lapland’ in provincie Teruel

Wie de provincie Teruel vanuit het noorden nadert, merkt direct dat het landschap weer ruiger wordt. Maar de grootste verrassing ligt misschien wel pal naast de provinciehoofdstad Teruel zelf. Op een steenworp afstand van de middeleeuwse stad ligt een landschap dat zo in een westernfilm past: de Rambla de Barrachina, ook wel de ‘Red Canyon’ genoemd. Hier rondfietsen voelt extra bijzonder wanneer je bedenkt dat in Teruel een van de belangrijkste paleontologische vindplaatsen ter wereld is. Er zijn in dit gebied veel fossielen en dinosaurusskeletten gevonden, waaronder een van de grootste dinosauriërs die ooit in Europa heeft geleefd. 

Het gebied rondom de Red Canyon leent zich perfect voor een mooie gravelrit, maar vergeet niet om óók een bezoek te brengen aan de stad Teruel om te genieten van de prachtig bewaarde Mudéjar architectuur. Je waant je in de oude binnenstad echt in een openluchtmuseum, met de mooiste gebouwen. Veel gebouwen, zoals de Torre de San Martín, staan op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.

De Montañas Vacías route; 680 kilometer door ‘Spaans Lapland’

De Montañas Vacías route is een uitdagende bikepackingroute door ‘Spaans Lapland’; wat verwijst naar de Serranía Celtibérica, een uitgestrekt en dunbevolkt gebied in Spanje, verspreid over 10 provincies, waaronder Teruel. Dit gebied is zo dunbevolkt, dat het qua inwoners te vergelijken is met gebieden in de Schotse Hooglanden of Lapland. De route heeft een lengte van 680 km en bevat meer dan 12.000 meter hoogteverschil. Het doorkruist afgelegen gebieden zoals de Sierra de Gúdar, en bevat voornamelijk gravel. De route begint en eindigt in Teruel. Er zijn ook kortere versies van de route beschikbaar, zo kun je routes kiezen tussen de 150 en 700 kilometer.

Ook op de racefiets kun je alle kanten op in Teruel

Of je wielrennen in Teruel dan maar uit je hoofd moet zetten? Absoluut niet! Je zou het misschien niet verwachten, maar de asfaltwegen zijn hier verrassend strak en er is weinig verkeer, waardoor je ook op de weg goed kunt fietsen. Fiets bijvoorbeeld een lus tussen Teruel en het monumentale vestingstadje Albarracín voor een perfecte combinatie tussen sportief afzien en genieten van de historie en cultuur waar dit gebied om bekend staat. Mogen er wel wat hoogtemeters in de route zitten? Fiets dan The Silent Route in het Maestrazgo-gebied; een bergachtige streek op de grens van de regio’s Aragón en Valencia. Dit is een fantastisch gebied om te trainen, met mooie beklimmingen zoals de Puerto de Cuarto Pelado en Villarroya de los Pinares, en de steile San Cristóbal-pas.

De beste periode om te fietsen in Aragón

De beste periode om te fietsen in Aragón zijn het voor- en najaar. Echter hangt dit af van de locatie die je bezoekt; de regio is groot en daardoor is ook het klimaat wisselend. Bezoek de lager gelegen delen, zoals de Monegros-woestijn, in april of mei. Dan is het nog niet te heet. Ga je naar de Aragonese Pyreneeën? Dan kun je juist het beste in de zomermaanden gaan, omdat dan de bergpassen sneeuwvrij zijn. In het najaar is de provincie Teruel op haar mooiste, wanneer de dennenbossen prachtig oranje kleuren.

Bereikbaarheid

Aragón is verrassend eenvoudig te bereiken. Vlieg je op Barcelona of Madrid? De comfortabele AVE-hogesnelheidstrein brengt je in slechts anderhalf uur, inclusief je fiets (indien verpakt), naar het hart van de regio. Voor een trip naar de Pyreneeën kun je vliegen op het Franse Lourdes of Toulouse en met een huurauto de grens oversteken. Wil je direct de leegte van ‘Spaans Lapland’ of de Montañas Vacías in Teruel induiken? Dan is vliegen op Valencia de slimste optie; vanaf die luchthaven sta je binnen twee uur rijden in Teruel.

Of je nu kiest voor de hoge toppen in het noorden, de stoffige singletracks in Zona Zero of de rode canyons in het zuiden: Aragón laat zien dat je niet naar de andere kant van de wereld hoeft te reizen voor een episch fietsavontuur. Want één ding is zeker: in Aragón raak je als fietser nooit uitgekeken.