Vergeet de drukke costa’s; het pure, authentieke Spanje vind je in het binnenland. Spanje is landschappelijk gezien een van de meest diverse landen van Europa. Het ene moment bevind je je in vlak steppelandschap, om een tiental kilometers verderop in de groene heuvels te staan. En niet alleen het landschap is divers; de rijke historie en duidelijk zichtbare christelijke, islamitische en joodse invloeden hebben steden en dorpjes gevormd waar je in rond kunt blijven dwalen. De meeste cultuur, afwisselende landschappen en beste gravelpaden vind je in Castilië-La Mancha; gravel paradise van Spanje.

Castilië-La Mancha, het authentieke binnenland van Spanje

Grote kans dat de regio Castilië-La Mancha je nog niet veel zegt. Toch ken je waarschijnlijk wel de middeleeuwse stad Toledo en de wereldberoemde witte molens uit de roman Don Quichot. Beide bevinden zich in deze regio. Een gebied dat weliswaar twee keer zo groot is als heel Nederland, maar slechts evenveel inwoners telt als de provincie Gelderland. 

Castilië-La Mancha beslaat het zuidoostelijke deel van het binnenland van Spanje. De regio ligt direct ten zuid-oosten van Madrid en strekt zich uit tot aan de regio’s Valencia en Andalusië. Het landschap is op de meeste plekken vlak tot glooiend, waardoor je haast niet door hebt dat je je op een enorme hoogvlakte bevindt, tussen de 600 en 1000 meter boven zeeniveau.

Stap in het verhaal van Don Quichot in Ciudad Real

Stap op de gravelbike in Castilië-La Mancha en treed letterlijk in de voetsporen van de dolende ridder Don Quichot. De schrijver van de wereldberoemde roman, Cervantes, baseerde het verhaal op bestaande plekken uit de regio die je nu nog kunt bezoeken. Zo vond de legendarische confrontatie met de ‘reuzen’ plaats in Campo de Criptana. De witte molens staan daar nog altijd op de heuvel, drie ervan nog daterend uit de 16e eeuw. Honderd kilometer verderop, in de stad Ciudad Real, zie je diverse standbeelden en een museum over het iconische duo Don Quichot en zijn schildknaap Sancho Panza.

Gravellen in deze omgeving is fantastisch; het netwerk van onverharde wegen is namelijk gigantisch. De Spanjaarden noemen dit pistas (brede gravelwegen voor landbouwvoertuigen) en vías pecuarias (historische herderspaden). Het landschap in de provincies Ciudad Real en Albacete – het decor van de roman – is relatief vlak, met rechte, stoffige paden. Je fietst hier dwars door de olijf- en wijngaarden en passeert de mooiste kastelen, zoals Castillo de Calatrava la Nueva. 

Verken de ruige gravelwegen van Cuenca en Guadalajara

We beschreven het al; Castilië-La Mancha is enorm divers. In de zuidelijke provincies is het landschap vlakker en droger, maar in het noorden vind je echt groene natuur. Plan een gravelrit in Serranía de Cuenca voor prachtige, strakke gravelstroken. Hoe dichter je bij het Toba Reservoir in de buurt komt, des te groener de omgeving wordt. In de Júcar-vallei is het echt genieten voor fietsers, zowel wielrenners als gravelliefhebbers kunnen hier prachtige ritten maken langs de kloof.

Voor echte ruige natuur bezoek je Nationaal Park Alto Tajo, gelegen in provincie Guadalajara. Rivier de Taag (Tajo) is hier nog smal en helderblauw, en baant zich een weg door de ravijnen. Daardoor is de omgeving groen, maar ruig en vol rotspartijen en kloven. Er lopen haast geen asfaltwegen door het gebied, dus een gravelbike of mountainbike is een must om het gebied te verkennen. De lange, brede gravelweg langs de Taag is prachtig en mag je absoluut niet overslaan tijdens je bezoek aan deze regio.

Castilië-La Mancha; regio van kastelen en oude steden

Veel fietsers kiezen ervoor om te focussen op routes in de natuur. In Castilië-La Mancha mag je juist de steden niet overslaan. Pauzeer in een van de historische steden waar de regio rijk aan is, en drink een koud colaatje met uitzicht op een prachtig kasteel of kathedraal. 

Toledo – In Toledo, ook wel ‘Stad van de Drie Culturen’ genoemd, smolten christelijke, islamitische en joodse invloeden eeuwenlang vreedzaam samen. Dit unieke verleden zie je vandaag de dag nog overal terug: in de smalle straatjes ademt werkelijk elke hoek geschiedenis, met indrukwekkende moskeeën, synagoges en kathedralen die broederlijk naast elkaar staan. 

Sigüenza – Ook in Sigüenza (provincie Guadalajara) maak je een sprong terug in de tijd. Al van verre zie je het moorse kasteel bovenop de heuvel liggen. Dit levendige bisschopsstadje zit vol historie en is een bezoek meer dan waard. 

Cuenca – Ook Cuenca heeft een middeleeuws centrum en een prachtig authentiek Spaans plein. Vanaf de San Pablo brug heb je een geweldig uitzicht op de wereldberoemde Casas Colgadas, de hangende huizen.

De beste periode om te fietsen in Castilië-La Mancha

De beste periodes om te fietsen in Castilië-La Mancha zijn het voorjaar en het najaar. Vanwege het extreme landklimaat op de hoogvlakte zijn de zomers ontzettend heet en de winters ijskoud. In april en mei staat de natuur mooi in bloei en zijn de akkers groen. Het is dan heerlijk fietsweer, met gemiddeld 18 tot 25 graden. In het najaar is het landschap van Castilië-La Mancha weer totaal anders, dan zijn de bossen in Cuenca en Guadalajara prachtig oranje. In deze periode wordt ook de saffraan geoogst, waar de regio om bekend staat. Dat zorgt voor mooie paarse velden.

Bereikbaarheid 

Madrid is de ideale centrale toegangspoort tot Castilië-La Mancha. Vanaf hier reis je eenvoudig met de trein naar steden als Toledo, Ciudad Real, Cuenca of Guadalajara. De provincie Albacete is tevens goed bereikbaar vanuit Alicante airport en voor een bezoek aan de provincie Cuenca kun je vliegen op Valencia.

De ultieme gravelroute in Castilië-La Mancha

Castilië-La Mancha heeft voor iedere fietser mooie routes. Of je de gravelbike nou gebruikt om op een sportieve manier culturele plekken te ontdekken, of om echt af te zien en veel hoogtemeters te maken. Waar je je ook bevindt in deze regio: het netwerk aan onverharde wegen is groot, wat maakt dat je eindeloos routes kunt uitstippelen.

Onder de noemer ‘Castilla-La Mancha en bici’ heeft het officiële toerismebureau een gigantisch netwerk van ruim 2000 kilometer aan fietstrajecten in kaart gebracht. Geen zorgen, je hoeft deze enorme afstand niet in één keer af te leggen. Het netwerk is opgebouwd uit verschillende deeltrajecten en regio’s, waardoor je heel eenvoudig een losse etappe van een paar dagen kunt uitkiezen. Dankzij het uitstekende treinnetwerk in Spanje reis je met je fiets moeiteloos van en naar je start- of eindpunt.

Benieuwd naar de routes en klaar om je eigen gravelavontuur te plannen? Bekijk alle fietstrajecten op de officiële website van het toerismebureau van Castilië-La Mancha.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Spaans Verkeersbureau.