Een vieze ketting kost je meer dan je denkt. Zand en oud vet vormen samen een slijppasta die je ketting, cassette en kettingbladen sneller laat slijten. Een schone, goed gesmeerde ketting schakelt soepeler, maakt geen herrie en gaat duizenden kilometers langer mee. Het goede nieuws: met tien minuten per week ben je er.
Wat heb je nodig?
- Een ontvetter (op waterbasis of biologisch afbreekbaar)
- Een kettingborstel of een kettingreiniger (een bakje met borsteltjes dat je om de ketting klemt)
- Een oude tandenborstel of een smal borsteltje voor cassette en derailleurwieltjes
- Een emmer lauw water met een scheut afwasmiddel
- Een paar schone, pluisvrije doeken
- Kettingolie of kettingwax
- Handig: een montagestandaard en een kettingslijtagemeter
Snel bijhouden: na elke paar ritten
Draai de trappers achteruit en houd een droge doek om de ketting. Doe dat een minuut, tot er bijna geen zwart meer op de doek komt. Breng daarna een druppel olie op elke schakel aan, laat het even intrekken en veeg de buitenkant weer droog. Olie hoort ín de ketting, niet erop: alles wat aan de buitenkant blijft zitten, trekt vuil aan.
Grote beurt in zes stappen
- Ontvetten. Breng ontvetter aan op ketting, cassette en kettingbladen. Laat het een paar minuten inwerken.
- Borstelen. Draai de trappers achteruit door de kettingreiniger of borstel de ketting aan alle kanten. Vergeet de derailleurwieltjes niet: daar zit vaak een dikke korst.
- Cassette. Haal een doek of smal borsteltje tussen de tandwielen door.
- Afspoelen. Spoel na met lauw water (met een tuinslang op zachte stand, niet met een hogedrukspuit: die drukt water in de lagers).
- Drogen. Droog de ketting met een doek en laat hem daarna nog een kwartier aan de lucht drogen. Water dat achterblijft gaat roesten.
- Smeren. Eén druppel per schakel, trappers rond laten draaien, overtollige olie wegvegen.
Wil je de hele fiets in één keer doen? Lees dan ook je fiets schoonmaken in zes stappen.
Olie of wax?
| Smeermiddel | Goed voor | Let op |
|---|---|---|
| Droge olie (dry lube) | Droog weer, stoffige wegen, gravel in de zomer | Spoelt snel weg bij regen, vaker smeren |
| Natte olie (wet lube) | Regen, herfst en winter, natte modder | Trekt meer vuil aan, dus vaker afvegen |
| Druppelwax | Allround, schoon en stil | Werkt het best op een volledig ontvette ketting |
| Hete wax (onderdompelen) | Wie het maximale wil: schoonst, minste slijtage | Kost tijd; ketting moet eraf, elke 300 tot 500 km opnieuw |
Stap je over op wax? Ontvet de ketting dan eerst grondig, het liefst met een nieuwe ketting. Oude olie en wax gaan slecht samen.
Hoe vaak?
- Racefiets, droog weer: afvegen en smeren elke 200 tot 300 kilometer, grote beurt eens per maand.
- Gravel, modder of regen: na elke natte of modderige rit afspoelen, drogen en smeren.
- Winter: zout is funest. Spoel na elke rit over gestrooide wegen de aandrijving af met lauw water en smeer opnieuw.
Wanneer moet je ketting vervangen?
Een ketting rekt door slijtage. Meet dat met een kettingslijtagemeter. Bij 11- en 12-speed vervang je hem bij 0,5% rek, bij 10-speed of minder bij 0,75%. Wacht je te lang, dan slijt ook je cassette en moet die mee vervangen worden. Op tijd een nieuwe ketting is veel goedkoper.
Op fietsreis
Op een fietsvakantie of trainingskamp in de zon, zoals op Mallorca of aan de Costa Blanca, is het meestal droog en stoffig. Neem een klein flesje droge olie en een doekje mee. Ga je bikepacken, dan is een klein flesje olie genoeg; een volledige schoonmaakset is onderweg niet nodig.
Vragen & tips
Heb je een vraag over deze route, of ben je er zelf geweest? Deel het hier. We lezen alles en antwoorden meestal binnen een paar dagen.