Helm voor gravel en bikepacking: waar let je op? Gids voor beginners en gevorderden

Op de gravelfiets rij je langzamer dan op de weg, maar je valt anders: in losse grond, op stenen en wortels, vaak zijwaarts of achterover. En op een bikepackingtocht draag je je helm soms tien uur per dag, dagen achter elkaar. Dat vraagt om een iets andere helm dan voor de racefiets. Voor deze gids gaan we uit van gravel en bikepacking samen: de eisen zijn grotendeels hetzelfde.

Waar let je op bij elke helm?

• Keurmerk: in Europa moet een fietshelm voldoen aan de norm EN 1078. Elke helm in een Nederlandse winkel heeft dat; een goedkopere helm is dus niet automatisch onveilig.
• Pasvorm: meet je hoofdomtrek net boven je wenkbrauwen. Een helm zit goed als hij niet beweegt wanneer je je hoofd schudt, met het verstelsysteem nog niet helemaal dicht. Hij hoort recht op je hoofd te staan, met de voorkant ongeveer twee vingers boven je wenkbrauwen.
• Bandjes: de bandjes vormen een V net onder je oren, en tussen het kinbandje en je kin passen nog één of twee vingers.
• Bescherming tegen draaiende krachten: bij een val kom je vaak schuin neer. Systemen als MIPS, KinetiCore en Koroyd verminderen de draaibeweging en de klap. Meer daarover in ons artikel over MIPS, KinetiCore, Koroyd en andere helmtechnieken.
• Vervangen: na elke val waarbij je helm de grond raakte, ook als je niets ziet. Fabrikanten adviseren daarnaast vaak om je helm na een jaar of vijf te vervangen, omdat het materiaal veroudert.

Twijfel je tussen modellen? Kijk naar de onafhankelijke helmtests van Virginia Tech. Die testen helmen op schuine klappen, iets wat de EN-norm niet doet.

Wat is anders dan bij een racefietshelm?

• Meer bescherming achterop en aan de zijkant: gravelhelmen lopen vaak verder door over het achterhoofd en de slapen, zoals een lichte mountainbikehelm.
• Ventilatie bij lage snelheid: op een steile gravelklim rij je 8 km per uur. Dan heb je weinig aan rijwind en moet een helm vooral grote luchtgaten en goede kanalen hebben.
• Klepje: handig tegen laagstaande zon en regen in het bos. Sommige helmen hebben een afneembare klep.
• Muggengaas: in de zomer in bos en heide geen overbodige luxe.

Voor beginners

Begin je met gravelen? Dan is een goede allround racefietshelm prima voor rustige ritten over fietspaden en brede gravelwegen. Wil je een aparte helm, let dan op:

• Een helm die laag op het achterhoofd valt.
• Goede ventilatie en een verstelsysteem dat je met handschoenen kunt bedienen.
• MIPS of vergelijkbaar: bij vallen op losse ondergrond kom je vaak schuin neer.
• Een felle kleur of reflectie: gravelroutes lopen vaak over landweggetjes waar je op valt in de schemering.

Op zoek naar een eerste route? Kijk bij onze gravelroutes in Nederland.

Voor gevorderden en bikepackers

• Comfort op lange dagen: een helm moet uren lekker zitten. Let op dikke, afneembare en wasbare pads en een verstelsysteem dat niet drukt.
• Licht: op een meerdaagse tocht rij je soms in het donker. Een helm met een geïntegreerd achterlicht of een houder voor een lampje is handig. Een hoofdlamp op de helm schijnt waar je kijkt, ideaal op technische stukken.
• Gewicht en volume: een helm kun je niet inpakken. Je draagt hem dus de hele dag, ook bij een koffiestop.
• Hitte en kou: in de zomer telt ventilatie, in voor- en najaar is een dun mutsje of een helmhoesje voor regen handig. Kies een helm waar zo’n muts onder past.
• Technisch terrein: rijd je veel singletracks of bikepackroutes met technische afdalingen, kijk dan naar een lichte trail- of XC-helm uit de mountainbikewereld.

Plannen voor een meerdaagse tocht? Lees ook zo plan je een bikepacking trip in een vreemd land.

Kort samengevat

Beginner: een goede allround helm volstaat, het liefst met MIPS en een lage pasvorm achterop. Gevorderd en bikepacking: kies voor comfort op lange dagen, ventilatie bij lage snelheid, extra bescherming achterop en een oplossing voor licht.