Met zijn lange route boven de Golf van Biskaje heeft Jaizkibel de Clásica San Sebastián vanaf de eerste editie gevormd. Wie vanuit Hondarribia omhoog fietst, ontdekt waarom het gemiddelde van 5,9 % maar een deel van het verhaal vertelt. En waarom jij de klim per se wilt fietsen. Jaizkibel is de klim van Baskenland en San Sebastian
Op papier lijkt Jaizkibel bijna vriendelijk. Een wandelklim, die met 9,1km en 533 hoogtemeters een gemiddelde 6% overbrugt. Een top op 455 meter, wat kan er mis gaan? Dat de hoogtemeters meer zijn dan de top, heeft vooral te maken met het afdalinkje dat erin zit. De metingen van de klim lopen iets uiteen. Sommigen leggen ‘m op 9,1km en 533 meter (5,9%) anderen op 8,1km en 437 meter (6%) Een ding is zeker: het is een sloper.
Voor wie nog nooit in Baskenland is geweest, is het eigenlijk onmogelijk om de Jaizkibel over te slaan. Juist omdat de klim het hart vormt van de Clásica San Sebastián moet je deze eigenlijk gedaan hebben. Want die 10km omhoog geven je ook een super technische afdaling richting de stad. Op dat moment besef je, waarom dit de scherprechter is in de koers en waar de renners het verschil kunnen maken.
De klim zelf: Jaizkibel
Jaizkibel is de langste van de vijf bekende Baskische beklimmingen die je in de regio kunt vinden. De andere bekende beklimmingen zijn:
- Oiz met gemiddeld 11%
- Urkiola 9,2%
- Arrate 8,3%
- Orduña 7,5%.
- Jaizkibel met 6%
Jaizkibel onderscheidt zich door zijn lengte en ligging. De GI-3440 loopt vanuit Hondarribia over de berg richting Lezo en Pasai Donibane. Je klimt eerst naar Guadelupeko. Dat is nog door het bos. Tijdens het klimmen opent het landschap zich naar de kust, terwijl beneden de baai van Txingudi en de Franse grens in beeld komen. Je kunt naar achteren naar Frankrijk kijken en naar de zijkant naar de Golf van Biskaje
Het gemiddelde van 5,9% verbergt bovendien een onregelmatig profiel. De eerste kilometers zijn mild en bevatten zelfs een korte daling. Hogerop krijg je langere stroken rond 6 à 7%, met een passage die richting gemiddeld 9% gaat, met een uitschieter in de dubbele cijfers. Wie onderaan te enthousiast begint, merkt dat in het tweede deel. Het is dus met recht een sloper.
Dat maakt Jaizkibel geschikt voor verschillende fietsers. Je kunt rustig op uitzichttempo omhoog, maar ook proberen te begrijpen hoe een profploeg hier druk zet. Kies je voor dat laatste, dan moet je na een beheerste opening nog vermogen overhouden voor de bovenste kilometers.
De Clásica werd rond Jaizkibel gebouwd
De Clásica San Sebastián bestaat sinds 1981. Bij de voorbereiding werd eerst gedacht aan een wedstrijd tussen San Sebastián en Bilbao. De organisatie koos uiteindelijk voor een parcours binnen Gipuzkoa, waarbij Jaizkibel als de belangrijkste bergpas van de provincie centraal kwam te staan.
Tijdens de eerste editie over 229 km vertrokken 71 renners en bereikten slechts 30 de finish. Marino Lejarreta viel aan op Jaizkibel en won solo. Een jaar later plaatste hij er opnieuw een beslissende versnelling. In 1987 volgde zijn derde overwinning.
De plaats van Jaizkibel veranderde daarna geregeld. In de vroege edities lag de top vanaf de Hondarribia-zijde ongeveer 15 km voor de finish. Andere aanlopen en extra beklimmingen schoven de berg later verder van San Sebastián. In 2014 lag de laatste passage zelfs bijna 54 km voor de aankomst.
Daardoor werd Jaizkibel minder vaak de plek van de laatste aanval, maar bleef de klim waarop ploegen de wedstrijd konden openbreken. De lengte maakt een hoog tempo kostbaar. Renners die slecht gepositioneerd zitten of een mindere dag hebben, beginnen de daaropvolgende Erlaitz al met achterstand.
Jaizkibel als finale scherprechter
Ook in de Clasica (of Klasikoa) van 2026 ligt de Jaizkibel weer als scherprechter in het parcours. Maar dit keer ligt deze klassieker op 60km van de finish, op 160 van de 220 uitgepijlde kilometers. De finale klim is dit keer de korte pukkel ‘Murgil’ aan de westkant van Donostia (zoals San Sébastián in de Baskische taal heet).
Ook in de Tour de France 2023
De Tour de France 2023 startte in Baskenland. De eerste etappe ging van Bilbao via de kust en nog een lus weer terug naar Bilbao, De hoogtepunten daar waren San Juan de Gaztelugatxe, de gang langs Gernika en deonderweg de beklimmingen van de Laugiz, Morga, Vivero en de Pike.
Etappe 2 ging over de Jaizkibel. De start was in de regionale hoofdstad Vitoria-Gasteiz en de finish lag in San Sebastian. Ook in die etappe was de Jaizkibel de scherprechter. Die etappe nafietsen, dat is ook een toffe uitdaging. Let wel: 210 km en een hoop hoogtemeters. Plus: je moet daarna nog terug.
Etappe 3 was langs de kust, langs Zarautz en San Sebastian richting Frankrijk.
Een lus vanuit Hondarribia
Hondarribia is de logische uitvalsbasis om de koerskant van Jaizkibel te ervaren. Voor een uitvoerbare ronde zet je de volgende punten in je routeplanner:
- Start in Hondarribia en zoek vanuit de stad de GI-3440 op.
- Klim vanaf de Hondarribia-zijde naar de top van Jaizkibel.
- Daal via dezelfde GI-3440 richting Lezo en Pasai Donibane.
- Leg vooraf een lagere terugweg via de corridor richting Irun vast.
- Eindig opnieuw in Hondarribia, bij de oude stad of La Marina.
Een vaste afstand voor de klim is ongeveer 8 kilometer, met af en toe nog een aanloopje. We hebben voor jou een prachtige route neergelegd, die door Basquetour is samengesteld. Deze gaat vanaf Zarautz (bij Haimar Zubeldia in de achtertuin) over een mooie klim, met uitzicht op de Golf van Biskaje, naar de klim in Hondarribia. Het laat zien waarom Jaizkibel de klim van Baskenland en San Sebastian is.
Je kunt er natuurlijk voor kiezen om een rondje vanuit San Sebastian te doen (die kun je gewoon oppikken uit de bovenstaande route) of je kunt de klim direct oprijden vanuit de stad, dan afdalen naar Hondarribia en omkeren. Dan heb je ‘m helemaal afgevinkt.
Bochten en actuele omstandigheden
De afdaling richting Lezo telt veel bochten. Houd rekening met tegemoetkomend verkeer en snijd de bochten niet aan. De weg wordt ook door auto’s en motoren gebruikt, dus dit is geen afgesloten trainingsparcours.
Op de GI-3440 zijn eerder tijdelijke afsluitingen geweest voor werkzaamheden, waaronder onderhoud tussen Lezo en Donibane. Controleer voor vertrek lokale verkeersberichten, het weer en eventuele evenementen. Mist en regen kunnen het open uitzicht snel vervangen en de afdaling een stuk lastiger maken.
Eerst klimmen, daarna de koers zien
Op de dag van de Clásica vraagt deze ronde extra planning. De veiligste opzet is om Jaizkibel vroeg te fietsen en ruim voor de wedstrijdkaravaan van het parcours te zijn. Daarna kun je richting San Sebastián gaan voor de latere passages of de finish op de Boulevard, afhankelijk van het parcours van dat jaar.
Reken niet op vrije doorgang zodra de wegafsluitingen actief zijn. De route, doorkomsttijden en verkeersmaatregelen kunnen per editie veranderen. Controleer daarom de officiële koersinformatie en kies vooraf of je Jaizkibel langs de weg wilt beleven of de finale in San Sebastián. Beide combineren vraagt voldoende tijd tussen de passage en de finish.
Terug in Hondarribia ligt La Marina klaar voor de herstelronde. Wie de klim ook op het bord wil terugzien, vindt bij Bar Gran Sol zelfs een pintxo met de naam Jaizkibel. Eerst die 9,8 km afvinken, daarna pas bestellen. Dan kun je weer zien waarom de Jaizkibel de klim van Baskenland en San Sebastian
